Geplaatst door: 
Verhaal

Koeien weiden op het Junner koeland

Auteur: 
Ab Goutbeek

De buurschap Junne had begin 20ste eeuw ongeveer 22 huizen, waarvan er vier niet tot het landgoed behoorden. De huurders hadden (behalve die van Sonnebeld) recht om hun vee te laten weiden op het Junnerkoeland en de Mars. Het aantal weiden hing af van de grootte van hun plaats. De één had er 2, 4, 6, 8 of 10 weiden plus recht voor enige pinkenweiden. Ongeveer midden april kwamen de boeren bijeen (Boer-brink) en bespraken ze wanneer de koeien naar het land gingen, op welke dag in mei. Dan werd eveneens het hoeden van de beesten aanbesteed.

Degene die het laagste inschreef, moest vanaf 1 mei tot St. Michaelsmarkt -eind September- de koeien hoeden. Tot ongeveer 1920 gingen ze ‘s middags om half twee van  huis tot 10 uur ' s avonds, dan moest er nog gemolken worden. De latere jaren was dat van 7 uur ‘s morgens tot 7 uur ‘s avonds. De koejer kreeg daarvoor zo’n 250 tot 300 gulden per seizoen. Hij begon de dag bij de eerste boer (Lubbers of Schoenmaker) daar moest hij twee keer hard roepen; "De biesten los", dan de tweede boerderij. enz. De kudde liep dan via de Koedrift onder de hoede van de koejer naar het koeland. Aan de Vecht gekomen, bij het koewad (een doorwaadbare plek) gingen de koeien naar de overkant. Bij hoog water zwommen ze allen de Vecht over, je zag dan niets dan koppen. De koejer ging per bootje. 

De grootte van de groep was ongeveer honderd stuks. Er liep het hele seizoen een stier bij. Die was van een van de boeren. En was er vandaag of morgen een van de koeien gedekt, dan moest de koejer dit doorgeven aan de eigenaar van de koe, die hiervoor 1 gulden moest betalen aan de eigenaar van de stier. Bleef er ‘s avonds in de schemer een koe van de groep in de bossen achter, dan moest hij ook met de eigenaar terug om het dier op te zoeken. In 1927/28 kwam er een brug en hoefden de koeien niet meer door het water.

De eerste weken in mei gingen er van de boeren een paar mee, om ongelukken te voorkomen. De koeien waren eerst wat onwennig en gingen stoten of konden in een moeras komen. Alleen ‘s zondags gingen ze naar de Mars. Waarom weet ik niet; ik denk dat ze dan eerder terug waren. Het koeland was vroeger een eldorado voor de eierzoeker. Ook waren er veel kievieten, grutto's,  tureluurs en wilde eenden te vinden. Nog is het een prachtig, ongerept gebied en er zijn nog veel vogels en bijzondere planten, die elders haast niet meer te vinden zijn.

Reacties